- programy
- realizowane projekty
- moja klasa
- osiągnięcia
- rok szkolny 2005/06

I. Charakterystyka programu
II. Cele ogólne  programu
III. Treści nauczania
     - dział 1 - Klasa I  semestr I
     - dział 2 - Klasa I  semestr I
     - dział 3 - Klasa I  semestr I
     - dział 4 - Klasa I  semestr II
     - dział 5 - Klasa I  semestr II
     - dział 6 - Klasa II  semestr I
     - dział 7 - Klasa II  semestr II
     - dział 8 - Klasa II  semestr II
IV. Uwagi o realizacji
V. Literatura  

Program nauczania biologii w klasach I - II 
liceum ogólnokształcącego
(zakres podstawowy)

(opracowany zgodnie z aktualnie obowiązującą 
podstawą programową dla liceów i techników
- www.men.waw.pl)

III. Treści nauczania

Klasa I  semestr I

Dział I
Metodologia badań naukowych - 8 jednostek lekcyjnych

lp Proponowane jednostki tematyczne Szczegółowe (operacyjne) cele kształcenia
a) wiadomości
b) umiejętności
c) postawy
Materiał nauczania Metody, formy, pomoce dydaktyczne uwagi
1,2 Podstawowe zasady postępowania w pracy naukowej. Metoda dedukcji i indukcji. a)  uczeń
- podaje co stanowi istotę badań naukowych (pytanie- odpowiedź)
- definiuje pojęcie dedukcji, indukcji, skok indukcyjny, logiczne rozumowanie
- wyjaśnia związek ciekawości wobec świata z rozwojem nauki
- ilustruje graficznie dedukcję i indukcję b)   uczeń
- porównuje dedukcję i indukcję
- ocenia przydatność obu  metod dla badań biologicznych
- konstruuje przykłady myślenia dedukcyjnego i indukcyjnego c)    uczeń
- jest świadomy odpowiedzialność naukowca za skutki jego pracy
- akceptuje zasady etyczne szczególnie istotne w badaniach biologicznych np. szacunek dla życia
- jest otwarty na pracę zespołową
Istota badań naukowych - pytania i odpowiedzi. Dedukcja . Indukcja.  Skok indukcyjny. Zasady etyczne naukowca - szacunek dla życia, uczciwe przedstawianie osiągnięć, uznawanie pierwszeństwa odkryć naukowych itp. Pogadanka , praca w grupach - burza mózgów - schematy graficzne, przykłady, tabelaryczne porównanie indukcji i dedukcji, ustalenie listy podstawowych  zasad etycznych naukowca. Kserokopia schematu ilustrującego myślenie dedukcyjne ("Biologia" , Solomon, Ville str.17) Ten temat zazwyczaj zajmuje dwie jednostki lekcyjne ze względu na ćwiczenia, jakie wykonują uczniowie - Konstruują przykłady myślenia logicznego dedukcyjnego i indukcyjnego.
3,4 Metody pracy biologa - obserwacja, doświadczenie, symulacja komputerowa a) uczeń
- definiuje pojęcia : ogląd, obserwacja
- podaje podstawowe cechy obserwacji
- definiuje pojęcia: doświadczenie, problem badawczy, hipoteza, materiał badawczy, próba kontrolna, placebo
- opisuje symulację komputerową
- rozróżnia obserwację i ogląd
- uzasadnia konieczność prowadzenia  dokumentacji obserwacji i doświadczenia
b) uczeń
- porównuje problem badawczy i hipotezę
- ocenia przydatność obserwacji i doświadczenia oraz symulacji komputerowej
c) uczeń
- jest świadomy odpowiedzialności za wykorzystywanie żywych istot do rozwoju nauki
- jest nastawiony na pracę  w grupie
Obserwacja. Cel obserwacji, obiekt, dokumentacja, czas obserwacji. Ogląd. Doświadczenie . Problem badawczy (cel). Hipoteza. Materiał badawczy. Próba kontrolna. Próba doświadczalna. Placebo. Symulacja komputerowa. Pogadanka, elementy burzy mózgów. Analiza schematów obrazujących różne eksperymenty Solomon, Ville "Biologia", Matura bez problemów - biologia, wyd. Muza S.A. 1. praca domowa: sporządzić plan doświadczenia 2. ten temat też zwykle rozciąga się na dwie jednostki lekcyjne z powodu ćwiczeń w konstrukcji planu obserwacji
5 Budowa, właściwości i zastosowanie mikroskopu optycznego. Mikroskopia elektronowa i jej możliwości. a) Uczeń
- wymienia elementy budowy mikroskopu, klasyfikuje je do części mechanicznej i optycznej
- definiuje pojęcie rozdzielczości optycznej mikroskopu
- wymienia podstawowe zasady posługiwania się mikroskopem optycznym
b) uczeń
- określa zastosowanie mikroskopu optycznego i elektronowego
- porównuje wady i zalety każdego typu mikroskopu
- analizuje możliwości zastosowania mikroskopii elektronowej we współczesnych naukach przyrodniczych
Mikroskop świetlny i jego budowa - powtórzenie. Zasady posługiwania się - powtórzenie. Charakterystyka mikroskopu elektronowego, typy mikroskopów elektronowych i ich zastosowanie, przegląd elektrofotogramów Praca z mikroskopem optycznym - ćwiczenia w grupach 2- osobowych, pogadanka, Mikroskopy optyczne, elektrofotogramy, szkiełka podstawkowe i przykrywkowe
6 Obserwacje mikroskopowe, wykonywanie rysunków obrazów mikroskopowych - ćwiczenia. c) uczeń
- zna zasady posługiwania się mikroskopem świetlnym
- określa cechy rysunku schematycznego (jego sposób powstawania)
d) uczeń
- rysuje schemat na podstawie obrazu mikroskopowego
- opisuje i podpisuje rysunek
- ocenia przydatność rysunków schematycznych e) uczeń
- jest świadomy poznawalności świata
- kształtuje postawę badawczą
- doskonali dyscyplinę pracy
Opis rysunku - określenie elementów rysunku (poprzez odnośniki bezpośrednie lub legendę) Podpis rysunku - nr rysunku, nazwa obiektu, powiększenie. Prezentacja indywidualna, pogadanka praca indywidualna z mikroskopem preparaty trwałe - organy roślinne (łodyga, korzeń - strefa włośnikowa, liść), tkanki zwierzęce (nabłonkowa, mięśniowa gładka i poprzecznie prążkowana, kostna, chrzęstna itp.), plemniki byka, człony tasiemca, odnóża i aparaty gębowe owadów. Rysunki wykonywane ołówkiem lub cienkopisem, każdy wykonuje 6 rysunków z dowolnie wybranych, obserwowanych preparatów.
7.
8.
Przygotowanie preparatu świeżego - obserwacje, rysunek, opis, podpis - ćwiczenia. Sprawdzian z działu a) uczeń
- wymienia typy preparatów świeżych
- definiuje pojęcia - skrawek, rozmaz
- przedstawia sposób przygotowania preparatu
- określa typy barwienia (przyżyciowe, utrwalające)
b) uczeń
- przygotowuje preparaty świeże w kropli wody
- dokonuje obserwacji
- wykonuje rysunek schematyczny
c) uczeń
- kształtuje postawę badawczą
- doskonali samodyscyplinę
- kształtuje odpowiedzialność za własne dokonania. a) uczeń  - jak wyżej
Przedstawienie: Typów szkiełek mikroskopowych, rodzajów preparatów świeżych, typów barwienia, sposobu  przygotowania skrawka i preparatu, rozmazu. Jw. Lekcja ćwiczeniowa z zastosowaniem mikroskopu, Prezentacja techniki przygotowania preparatu, praca indywidualna. Materiał - liście spichrzowe cebuli, owoce papryki, owoce pomidora, bulwa ziemniaka. Praca samodzielna uczniów. Test sprawdzający o charakterze otwartym Każdy uczeń przygotowuje 3 preparaty świeże z dowolnie wybranego materiału, dokonuje obserwacji, wykonuje rysunki. Niestety, z tego tematu zrezygnowałam ze względu na brak czasu do jego realizacji

dalej -->

 

  WEBDESIGN: Kasia Janeczko 2005, (napisz) , http:.janeczko.waw.pl