- programy
- realizowane projekty
- moja klasa
- osiągnięcia
- rok szkolny 2005/06

I. Charakterystyka programu
II. Cele ogólne  programu
III. Treści nauczania
     - dział 1 - Klasa I  semestr I
     - dział 2 - Klasa I  semestr I
     - dział 3 - Klasa I  semestr I
     - dział 4 - Klasa I  semestr II
     - dział 5 - Klasa I  semestr II
     - dział 6 - Klasa II  semestr I
     - dział 7 - Klasa II  semestr II
     - dział 8 - Klasa II  semestr II
IV. Uwagi o realizacji
V. Literatura  

Program nauczania biologii w klasach I - II 
liceum ogólnokształcącego
(zakres podstawowy)

(opracowany zgodnie z aktualnie obowiązującą 
podstawą programową dla liceów i techników
- www.men.waw.pl)

III. Treści nauczania

Klasa II  semestr I

Dział VI
Człowiek i środowisko. Ochrona przyrody w Polsce i na świecie

lp Proponowane jednostki tematyczne Szczegółowe (operacyjne) cele kształcenia
a) wiadomości
b) umiejętności
c) postawy
Materiał nauczania Metody, formy, pomoce dydaktyczne uwagi
1 Niekorzystne zjawiska związane z zanieczyszczeniem atmosfery. Ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami. a) uczeń
- wymienia niekorzystne zjawiska
- definiuje pojęcia smogu, kwaśnych deszczy, dziury ozonowej, efektu cieplarnianego
- rozróżnia przyczyny poszczególnych zjawisk
b) uczeń
- charakteryzuje zjawiska
- rysuje schematy ilustrujące te zjawiska
- przewiduje dalsze skutki tych zjawisk bez ich ograniczenia
c) uczeń
- kształtuje własną odpowiedzialność za stan środowiska
- kształtuje umiejętność samodzielnej pracy i prezentacji jej efektów
Smog i przyczyny jego powstawania. Typy smogu - londyński (siarkowy) i Los Angeles (fotochemiczny) i ich wpływ na organizm człowieka. Kwaśne deszcze - przyczyny i skutki ich powstawania Mechanizm powstawania "dziury ozonowej" i jej skutki - oddziaływanie na organizmy żywe (człowieka) Efekt cieplarniany - istnieje czy nie istnieje ? Przyczyny i skutki efektu cieplarnianego - analiza zmiany kierunku prądów morskich (Golfstrom) Referaty uczniów E.Pyłka- Gutowska "Ekologia z ochroną środowiska T.Umiński "Ekologia, środowisko, przyroda" Wiedza i Życie nr 9/92, 2/94, "Globalne ocieplenie - czym nam grozi", Epstein, Świat Nauki, listopad 2000 Lub praca z Inernetem  
2 Rola wody w życiu człowieka. a) uczeń
- wymienia cechy fizyko- chemiczne wody
- rozpoznaje podstawowe elementy cyklu hydrologicznego
- wyjaśnia działanie cyklu
- wymienia najważniejsze funkcje wody w komórce i organizmie
b) uczeń
- rysuje schemat cyklu krążenia wody
- charakteryzuje poszczególne jego elementy
- dowodzi fundamentalnego znaczenia wody w przyrodzie
c) uczeń
- kształtuje postawę badawczą
- kształtuje współodpowiedzialność za stan środowiska
Charakterystyka wody pod względem fizyko- chemicznym. Krążenie wody w przyrodzie (schemat cyklu hydrologicznego). Rola wody w życiu komórki i organizmu. Rola wody jako środowiska życia organizmów. Rola wody w procesach technologiczno- przemysłowych. Pogadanka z udziałem uczniów. Tworzenie schematu cyklu hydrologicznego i jego analiza . E.Pyłka- Gutowska "Ekologia z ochroną środowiska", A.Kalinowska "Ekologia - wybór przyszłości, Możliwa praca z Internetem  
3 Metody oceny jakości wód Ochrona wód przed zanieczyszczeniem. a) uczeń
- wymienia klasy czystości wód
- podaje metody oceny jakości
- wyjaśnia, na czym polega każda z nich
- wyróżnia rzeki i jeziora o dużym stopniu zanieczyszczenia, średnim i małym
b) uczeń
- klasyfikuje metody oceny jakości
- ilustruje stan zanieczyszczeń rzek na mapce konturowej
- wybiera sposób oceny jakości wody do określonego typu wody
- ocenia  jakość    próbek wody
c) uczeń
- kształtuje postawę badawczą
- kształtuje współodpowiedzialność za stan środowiska
Klasyfikacja wód pod względem czystości w Polsce - klasa I, II, III i wody pozaklasowe. Analiza jakości wód w Polsce - mapa z oznaczonymi klasami wód w rzekach oraz tabela czystości jezior. Metody oceny jakości - fizykochemiczne (smak, zapach, pH, twardość, mętność, BZT5, ChZT) - biologiczne (miano Coli, współczynnik saprobowości) Ocena fizykochemiczna jakości 3 próbek wody - oligoceńskiej, z kranu, ze stojącego zbiornika wodnego. Wykład, Praca w grupach, Ćwiczenia, E.Pyłka- Gutowska "Biologia z ochroną środowiska", "Ekologia i ochrona środowiska - zeszyt ćwiczeń" Wcześniej uprzedzeni uczniowie przynoszą próbki wody na lekcje
4 Gleba -   właściwości i rola w przyrodzie i gospodarce człowieka. a) uczeń
- podaje definicję gleby
- wymienia składniki gleby
- wymienia rodzaje gleb
- wymienia funkcje gleb
b) uczeń
- rysuje diagram słupkowy
- charakteryzuje typy gleb
- porównuje pod względem użyteczności dla człowieka
- analizuje zasoby gleb w Polsce
c) uczeń
- kształtuje postawę badawczą
- uczy się pracy samodzielnej i w grupie
Struktura gleby. Właściwości gleby. Charakterystyka edafonu. Typy gleb występujące w Polsce (analiza diagramu). Funkcje gleby (retencyjna, sorpcyjna, sanitarna, produkcyjna) - charakterystyka tych funkcji. Referaty uczniów. Analiza mapy i diagramu przedstawiającego udział  różnych typów  gleb w Polsce - praca w grupach  
5 Zanieczyszczenia gleb i ich wpływ na przyrodę i człowieka Ochrona gleb przed zanieczyszczeniem. a) uczeń
- podaje definicję pojęć
- wymienia formy degradacji gleby
- wymienia obszary gleb zdegradowanych w Polsce
b) uczeń
- charakteryzuje formy degradacji
- charakteryzuje rodzaje zanieczyszczeń
c) uczeń
- kształtuje postawę odpowiedzialności za stan środowiska
Definicja pojęć - degradacja, dewastacja, denudacja. Formy degradacji gleb : erozja (wiatrowa, wodna), pustynnienie, urbanizacja i uprzemysłowienie gleb,  chemiczne skażenie gleb (przemysłowe, rolne, komunalne). Charakterystyka zanieczyszczeń (pestycydy, gnojowica, metale ciężkie, itp.) Wypalanie traw. Stan gleb w Polsce - obszary gleb zdewastowanych. Referaty uczniów. Praca w grupach - analiza map gleb zdewastowanych „Atlas zagrożeń”, E.Pyłka- Gutowska „Ekologia itd.” J.w., Możliwa praca z Internetem
6 Ochrona środowiska przed odpadami a) uczeń
- definiuje pojęcie odpad
- wymienia rodzaje odpadów
- wymienia odpady podlegające selekcji
- podaje, czym jest bioreaktor i kompostownia
- wymienia zasady  konstrukcji  prawidłowo funkcjonującego wysypiska
b) uczeń
- rysuje schemat wysypiska
- porównuje kompostownie z bioreaktorami
- charakteryzuje sposoby uzdatniania odpadów rożnych rodzajów
- ocenia przydatność sortowania odpadów a) uczeń
- kształtuje poczucie odpowiedzialności własnej za stan środowiska
Czym jest odpad? Rodzaje odpadów wytwarzanych w : - dużych miastach - małych miastach - miasteczkach i wsiach Odpady komunalne, przemysłowe, rolne itp Oddziaływanie wysypiska śmieci na środowisko. Klasyfikacja odpadów (organiczne, niebezpieczne, pozostałe np. wielkogabarytowe,). Sortownie odpadów - sortowanie szkła białego i kolorowego, zbiórka i selekcja papieru, selekcja odpadów z tworzyw sztucznych. Sposoby uzdatniania odpadów szklanych, metalowych. Bioreaktory i zasada ich działania. Kompostownie i zasady ich działania. Prawidłowa konstrukcja wysypiska śmieci - bezpiecznego dla środowiska. Wykład połączony z prezentacją i analizą foliogramów sporządzonych na podstawie "Materiały pomocnicze dla nauczycieli w zakresie racjonalnej gospodarki stałymi odpadami komunalnymi", Fundacja "Czysta woda", "Zasoby i przyrodnicze użytkowanie odpadów organicznych", J.Siuta, Aura luty, 1997, "Światowe rynki spalarni odpadów w latach 1995- 2005" ,H. Kaiser, Aura, maj, 1997, "Wytwarzanie, użytkowanie i szkodliwość odpadów", J. Siuta, Biologia w Szkole, maj- czerwiec 1997  
7 Formy ochrony przyrody w Polsce a) uczeń
- wymienia formy ochrony przyrody
- wymienia zadania form ochrony przyrody
b) uczeń
- charakteryzuje poszczególne formy
- określa położenie przykładowych parków narodowych czy rezerwatów a także innych ważniejszych przykładów
c) uczeń
- kształtuje postawę badawczą
Zadania form ochrony przyrody (estetyczne, naukowe, krajoznawcze, historyczne, zdrowotne itp.) Formy ochrony przyrody i ich charakterystyka (parki narodowe, rezerwaty, obszary chronionego krajobrazu, parki krajobrazowe, ochrona gatunkowa roślin i zwierząt) Przykłady form ochrony przyrody. Referaty uczniów, Mapa Polski obszarów chronionych, Walczak i inni "Obszary chronione w Polsce", E.Pyłka- Gutowska j.w. Do domu: przygotować propozycje opracowania rezerwatów, pomników przyrody, gatunków chronionych
8 Sprawdzian wiedzy i umiejętności j.w. Test sprawdzający z lekcji  23- 30 Materiały z kursu pomiaru dydaktycznego, Niemierko, "Pomiar sprawdzający w dydaktyce"  

dalej -->

 

  WEBDESIGN: Kasia Janeczko 2005, (napisz) , http:.janeczko.waw.pl